Żyj JEZUSEM - EWANGELIĄ
ćWIARA - męska Modlitwa
Kościół
Wzgórze Brunona
Parafie św. Brunona i św. Kazimierza
Uroczystości milenijne 2010

Imię Brun, Bruno, Brunus było w średniowieczu bardzo rozpowszechnione. Św. Brunon imię przejął po ojcu. Z kolei w zakonie przyjął imię Bonifacy, co stało się w przyszłości przyczyną wielu pomyłek, gdyż w tym samym okresie, co św. Brunon z Kwerfurtu, mamy jeszcze dwóch świętych o tym samym imieniu: św. Brunona urodzonego w 925 r., zmarłego 11.X.965r. w Reims, arcybiskupa Kolonii i księcia Lotaryngii, syna króla niemieckiego Henryka I i matki św. Matyldy oraz św. Brunona urodzonego około 1030 r.w Kolonii, założyciela zakonu kartuzów.
Krewny i kolega szkolny św.Brunona Thietmar oraz towarzysz wypraw misyjnych Wipert używali tylko imienia Brunon, podczas gdy urodzony na rok przed jego męczeńską śmiercią św. Piotr Damiani znał jedynie przybrane imię zakonne - Bonifacy. Następni pisarze poszli torem św. Piotr Damianiego i w ten sposób zatracili tożsamość osoby - co było przyczyną, iż ludzie bardzo często czcili świętego - nie tego, którego mieli na myśli. 

Przykładem tej dwutorowościmoże być cenne "Martyrologium", które w roku 1583 ukazało się poprawione i uzupełnione. Przygotował je dla papieża Grzegorza XIII słynny uczony Baroniusz, który zapisując pod dniem 19 czerwca św. Bonifacego nie ograniczał się do powtórzenia kamedulskiej zapiski, ale sięgnął do źródeł, gdzie znalazł u Thietmara i innych autorów wiadomość o św. Brunonie. Stąd powstał pod15 października drugi zapis w "Martyrologium" o tym samym świętym pod imieniem Brunon. Dopiero w 1715 r. Janning dostrzegł i udowodnił identyczność obu osób. Jednak teksty liturgiczne niemal do ostatnich czasów powtarzały oba imiona rozdzielnie tj. pod 19 czerwca i 15 października.

Św. Brunon urodził się między rokiem 974 a 978, raczej przy końcu niż na początku tego czteroletniego okresu. Nawet źródła nie pozwalają wyznaczyć dokładnie roku urodzenia. Pochodził z możnej rodziny saskiej, panów na Kwerfurcie. Są poszlaki, iż był spokrewniony z rodem cesarzy Ottonów. Otrzymał staranne wykształcenie. Uczył się w znanej szkole w Magdeburgu, w tej samej, co wcześniej św. Wojciech. Od roku 968 istniało w Magdeburgu arcybiskupstwo.

Według myśli Ottona I miało ono realizować w sferzekościelnej program ekspansji wschodniej cesarstwa. Pomimo utworzenia w roku 1000 metropolii gnieźnieńskiej arcybiskupi magdeburscy rościli sobieprawo do zwierzchności kościelnej nad całą Polską. W roku 1131 i 1133 arcybiskupstwo to uzyskało bulle papieskie, mocą których został mu podporządkowany Kościół Polski. W roku 1136 Bolesław Krzywousty musiał uzyskać od stolicy apostolskiej odrębność tegoż kościoła. Św. Brunon jak i uczniowie szkoły katedralnej musieli spotykać się z zagadnieniami słowiańskimi - polskimi, skoro żyło nimi otoczenie.
P
o ukończeniu szkoły w Magdeburgu, w sierpniu 995 r. Brunon znalazł się na dworze Ottona III. Wiosną następnego roku odbył swoją pierwszą podróż do Rzymu. Przebywał zapewne w otoczeniu dworzan cesarskich i był świadkiem przeróżnych intryg znaczących rodów rzymskich, które walczyły pomiędzy sobą o wpływy. Niestety był to czas upadku autorytetu i powagi papieskiej.

Św. Brunona interesowała bardziej sprawa duchowa niż wpływ i awanse tego świata. W 989 r. pomiędzy 22 lutym a 9 marca wstąpił do klasztoru benedyktynów św. Bonifacego i Aleksego na Awewntynie w Rzymie. Przebywał tam około roku. We Włoszech następowało odrodzenie życia zakonnego. Znani są święci np. Nil i Romuald. Zakładali oni pustelnie i klasztory. Kolonia św. Romualda w Camaldoli stała się zaczątkiem nowego zakonu kamedułów. Pustelnicy nie tylko prowadzili życie typowo pustelnicze, ale i podejmowali działalność misyjną na kresach ówczesnego chrześcijaństwa. Ten sposób bycia zdecydowanie różnił się od zwyczajów benedyktyńskich zobowiązujących do nieopuszczania klasztoru. Św. Brunon zaprzyjaźnił się ze św. Romualdem i wraz z nim przebywał jakiś czas w Pereum pod Raweną, zapoznając się z jego planami reformy zakonnej, ściśle powiązanej z wielkimi akcjami misyjnymi. W wyniku porozumienia pomiędzy Romualdem, Bolesławem Chrobrym i Ottonem III postanowiono wysłać do Polski grupę eremitów z otoczenia Romualda. Zamierzał z nimi wyruszyć na pracę misyjną i św. Brunon. W 1001 roku grupa uczniów św. Romualda wyruszyła do Polski. Władca Polski Bolesław Chrobry osadził Włochów w Międzyrzeczu na wschód od Poznania. Mieli się tam uczyć języka słowiańskiego i przygotowywać do działalności misyjnej. Przyłączyli się do nich dwaj Polacy o imionach zakonnych Izaak i Mateusz. Oprócz tego pomagało im kilku miejscowych ludzi. Do tej grupy miał dołączyć św. Brunon. Gdy ten nie przybywał, Benedykt wyruszył na poszukiwanie; powrócił jednak z Pragi, nie spotkawszy Brunona. Pieniądze, które Benedykt otrzymał na drogę zwrócił księciu Bolesławowi, spowodowały napad rabunkowy okolicznej ludności. W nocy z 10 na 11 listopada 1003 roku zamordowani zostali czterej zakonnicy i kucharz Krystian. Tragiczna śmierć pięciu męczenników nie przerwała rozwoju ośrodka w Międzyrzeczu. Kontynuatorem placówki był Barnaba. Dotarł on do Rzymu i przywiózł pełnomocnictwo papieskie do prowadzenia misji. Placówkę zasilili Polacy. Część z nich zapewne dołączyła do ostatniej misji św. Brunona i poniosła śmierć męczeńską. Opactwo to prawdopodobnie upadło po zamieszkach w roku 1034 i wywiezieniu relikwii Pięciu Braci do Czech w 1038 roku.

Dlaczego św. Brunon nie przybył do eremitów w Międzyrzeczu?
     Po śmierci Ottona III jego następca Henryk II prowadził odmienną politykę. Przede wszystkim nieżyczliwie patrzył na kościelne usamodzielnienie się Polski. Nie ułatwił św. Brunonowi zadania, a nawet możliwe, iż starał się kierować jego myśli i kroki w inną stronę. Na początku 1003 roku św. Brunon udał się z Rzymu do Ratyzbony. Jadąc od Sylwestra II do Henryka II miał także i imisję polityczną. Papież był na łasce podnoszącego głowę rodu Krescencjuszów i oczekiwał poparcia z Niemiec. Możliwe, iż św. Brunon jechał z Włoch do Niemiec z misją ułożenia stosunków między Henrykiem II a Bolesławem Chrobrym tak, aby cesarz miał wolne ręce i mógł poprzeć papieża. List pisany po latach do Henryka II ( 1008 ) był w znacznej mierze dalszym ciągiem podjętej na przełomie roku 1002 - 1003 próby nakłonienia Hentyka II do zgody z Bolesławem Chrobrym.
     Św. Brunon jak dotąd nie posiadał sakry biskupiej. Z rąk papieża Sylwestra II otrzymał paliusz, a w roku 1004 sakrę biskupią w Magdeburgu i odtąd występował jako biskup misyjny. Drogę do Polski miał chwilowo zamkniętą. Dlatego też między kwietniem a sierpniem 1004 roku udał się do "Czarnych Węgier". Gdy jednak w roku 1005 zaistniał pokój między cesarzem a Chrobrym, w listopadzie lub grudniu tego roku św. Brunon przybył do Polski. Możliwe, iż stąd wysłał misję do Szwecji. Sam nie potrafił przebywać w jednym miejscu. Zimą na początku 1007 roku znów wyruszył na Węgry. Stamtąd w styczniu 1008 roku udał się na Ruś. W końcu stycznia przybył do Kijowa; 23 lutego opuścił to miasto; 25 lutego przekroczył tzw. ruski wał; 27 został napadnięty przez pogańskich Pieczyngów, na których teren wkroczył; 7 marca oni go zwolnili, pozwalając na pobyt. Tu odniósł pewne misjonarskie sukcesy, pozostawił pośród nawróconych biskupa i 8 sierpnia powrócił na Ruś. We wrześniu opuścił Kijów i w październiku 1008 r. wyruszył na swoją ostatnią misję. Istnieją różne opinie o kierunku wyprawy i miejscu męczeńskiej śmierci św. Brunona. Okoliczności śmierci św. Brunona znamy z trzech niezależnych od siebie opisów. Jeden z nich pochodzi od uczestnika misji - kapelana Wiperta i wskazuje na Prusy. Drugą informację zawdzięczamy Piotrowi Damianiemu. On również wymienia Prusy, chociaż omyłkowo pisze o Rusi, prawdopodobnie zmylony podobieństwem terminu Prussia i Russia. Wersja trzecia zachowała się w Annales Quedlinburgenses, u Thietmara i w Gesta Archiepiscoporum Magdeburgensium. Thietmar umiejscowił miejsce śmierci św. Brunona na pograniczu Rusi i Litwy.
     Uważa się także, że św. Brunon poniósł męczeńską śmierć na terytorium Jaćwieży. Właściwe granice Jaćwieży bardzo trudno ustalić. Jej mieszkańcy należeli do grupy ludów bałtyckich i byli spokrewnieni z Litwinami, Łotyszami oraz Prusami. 
     Jaćwingowie zasiedlali dosyć znaczny obszar. Sięgał on od linii Gołdap - J. Wisztynieckie - środkowy bieg Szeszupy, a w części południowej biegł na zachód od rzeki Ełk do Biebrzy. W kilka stuleci po śmierci Brunona lud ten utracił swoją samodzielność i praktycznie przestał istnieć. Ostatecznie należy stwierdzić, że miejsca śmierci św. Brunona nie znamy. Żródła historyczne różnie je lokalizują. Lokalizacja pod Giżyckiem ( prawdopodobnie najważniejsza ), Drohiczynem lub Łomżą - to pomysły późniejsze. Prawdziwego miejsca męczeństwa należy szukać na terenie dzisiejszego Pojezierza Suwalskiego.
     W oparciu o pracę Meysztowicza można dość wiernie ułożyć chronologię życia i działalności św. Brunona:

974 - 978 urodził się św. Brunon z Kwerfurtu
985 - 994 kształcił się z Magdeburgu
995, VIII został przyjęty na dwór cesarza Ottona III
996, III - V odbył pierwszą podróż do Rzymu
998, 22.II - 09.III wstąpił do klasztoru Benedyktynów na Awetynie
999, III przyłączył się do pustelników św. Romualda
1001, I przeniósł się do eremu pod Rewenną ( Pereum )
1001, 13.XII opuścił dwór cesarza Ottona III
1002, 23 - 24. I umarł Otton III
1002, jesienią odjechał z Rewenny do Rzymu
1004, II otrzymał sakrę biskupią w Merseburgu
1004, IV - VIII przybył na Węgry
1004, IX - XII pisze PassioS. Adalberti
1005, XI - XII udał się z Węgier do Polski
1005, XI - 1006, XI pisze "Żywot pięciu braci męczenników"
1006 - 1007 zimą wrócił z Polski na Węgry
1008, I ponownie udał się na Węgry
1008, koniec I przybył do Kijowa
23.II wyruszył z Kijowa
25.II przekroczył "ruski wał"
27.II napadli go Pieczyngowie
07.III wyszedł na wolność
08.VIII powrócił na Ruś
IX wyruszył z Kijowa do Polski
X przybył do Chrobrego
1009, I napisał list do Henryka II
1009, początek wyruszył z misją Prusów
1009, 09.III poniósł męczeńską śmierć

     Co się stało z ciałem świętego? Z. Sułowski twierdzi, iż ciała wszystkich 19 męczenników wykupił Bolesław Chrobry. J. Szymański: "Podobno 15.X.1009 r. Bolesław wykupił jego ciało i godnie pochował, nie wiadomo jednak gdzie." Istnieje przypuszczenie, że zwłoki św. Brunona mogły się znaleźć w Gnieźnie, gdzie zaczęto je czcić jako relikwie św. Wojciecha po utracie tych ostatnich w XI wieku.
     Wiadomo, że razem ze św. Brunonem zginęło jego 18 towarzyszy. Biskup merseburski Thietmar, kolega szkolny i krewny św. Brunona poświęcił mu dwa rozdziały ( 94 - 95 ) w VI księdze swojej kroniki. Istnieje także relacja o ostatniej wyprawie i śmierci św. Brunona, złożona przez ocalałego z tej wyprawy mnicha Wiperta. Jednak przedstawione fakty są tak pogmatwane, że nie można odtworzyć zdarzeń związanych ze śmiercią św. Brunona i jego towarzyszy.
     Ostatecznie wiadomo, iż na początku 1009 r. św. Brunon wraz z 18 towarzyszami wyruszył na kolejną wyprawę misyjną i 09.III poniósł śmierć męczeńską.

Porządek Mszy świętych

W niedziele i święta:
  • 630,
  • 800,
  • 93o i z udziałem młodzieży
  • 1030,
  • 12.00 - z udziałem dzieci,
  • 13.00
  • 18.00

w dni powszednie:

  • 6.30,
  • 7.00,
  • 18.00

Godziny otwarcia kancelarii parafialnej

Czynna od poniedziałku do piątku

w godz. od 1630 do 1730

Oprócz pierwszych piątków miesiąca i świąt kościelnych.

W soboty i niedziele kancelaria jest nieczynna.

Kontakt

Parafia rzymsko-katolicka

św. Brunona

Biskupa i Męczennika

ul. Pionierska 14

11 - 500 Giżycko

tel.874283557,

mail: swiety_brunon@poczta.onet.pl